Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki
Zamknij
Zamknij pasek info24
Info24
Znajdujesz się w: Strona główna / Kultura / Twórcy ludowi
Wydrukuj stronę Poleć znajomemu
x

Zapraszam do obejrzenia strony Twórcy ludowi - Kultura - Portal Miasta i Gminy Morawica.

 

Pobierz PDF

Twórcy ludowi

 

Cecylia Korban - Poetka ludowa

Zdjęcie - Cecylia Korban - Poetka ludowa Zdjęcie - Cecylia Korban - Poetka ludowa

Cecylia Korban, poetka ludowa obdarzona donośnym, dźwięcznym, melodyjnym głosem. Urodziła się 14 września 1931 roku. Mieszka we wsi Nida. Przywiązana do swego otoczenia, rozumiejąca i wrażliwa na zjawiska zachodzące w świecie przyrody. Wychowana w rodzinie, która kultywowała tradycje kulturalne wsi, mimo nawału pracy w gospodarstwie rolnym. Od dziecięcych lat (jak sama o tym mówi) potrafi „na poczekaniu" ułożyć tekst, do którego melodię pomoże „skomponować wiatr". W ten sposób powstają tzw. „przyśpiewki". W swej twórczości umiejętnie wykorzystuje gwarę dziadków, podejmuje także próby pisania wierszy wolnych. Wiersze, pieśni i przyśpiewki Cecylii Korban zebrał WDK w Kielcach i przy finansowej pomocy Urzędu Gminy w Morawicy wydał w 1993 r. książkę pt. „Wiersze i pieśni". Promocja książki odbyła się w Pałacu T. Zielińskiego w Kielcach w ramach Biesiad Literackich organizowanych i prowadzonych przez prezesa TPSP w Kielcach - Danielę Kowalską. Wiersze Cecylii Korban ukazały się drukiem w gazetach lokalnych i ogólnopolskich, takich jak: „Wiadomości Morawickie", „Kwartalnik TPSP", „Gazeta Rolnicza", „Ludowiec Świętokrzyski", „Chłopskie Drogi", „Echo Dnia", „Słowo Ludu", „Gazeta Kielecka". Cecylia Korban zdobywa nagrody i wyróżnienia jako solistka na ogólnopolskich konkursach i przeglądach folklorystycznych. Jest również laureatką nagrody Starostwa Powiatowego w Kielcach w dziedzinie kultury. Pisze scenariusze do sztuk wystawianych przez zespoły ludowe (Garncynki, Ostatki). Za działalność twórczą i pracę społeczną została wyróżniona odznakami: Za Zasługi dla Kielecczyzny, Zasłużony Działacz Kultury, Za Zasługi dla Kółek Rolniczych. Została również odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski.


Elżbieta Klimczak

Elżbieta Klimczak – mieszkanka miejscowości Obice w gminie Morawica, jest jedną z niewielu rzeźbiarzy ceramicznych. Opracowała liczny zespół figur w glinie. Pani Elżbieta swoje talenty garncarskie pielęgnowała pod okiem mistrza, gdyż jest córką znanego garncarza Stefana Sowińskiego, a jej rodzina od wielu pokoleń zajmuje się wykonywaniem garnków z gliny oraz innych sprzętów codziennego użytku. Dziś jej eksponaty znane są w całej Polsce i kilku krajach europejskich. Pani Elżbieta wyspecjalizowała się w tworzeniu figur o tematyce sakralnej. Najczęściej robione przez nią to: Chrystus Frasobliwy, Matka Boża, Święty Jerzy, Jan Nepomucen, Pieta, Święta Magdalena.

Mimo założenia rodziny i obciążających ją prac w gospodarstwie rolnym, stara się uczestniczyć w konkursach na współczesną ludową sztukę sakralną, które organizuje Civitas Christiana (dawny PAX). Od 1974 do 1982 roku uzyskiwała nagrody i wyróżnienia oraz uczestniczyła w wystawach w Kielcach i poza miastem. Na przykład po konkursie w 1976 roku cykl stacji "Drogi Krzyżowej" jej autorstwa, wyróżniony I nagrodą, był eksponowany w Krakowie w czasie trwania targów i został zakupiony przez włoskich kolekcjonerów. Elżbieta Klimczak uczestniczyła również w konkursach organizowanych przez Spółdzielnię"Chałupnik" z Iłży.Garncarka ma na swoim koncie 35 dyplomów za pierwsze i drugie miejsca oraz specjalne wyróżnienia. Między innymi Pani Elżbieta Klimczak dostała nagrodę od prezydenta Kielc, od Veritasu, PAX-u. Prace Elżbiety Klimczak można podziwiać nie tylko w Ośrodku Tradycji Garncarstwa, ale również w wielu miejscach Polski, np. w Muzeum na Majdanku w Lublinie, w Muzeum w Łęczycy, Muzeum Wojska Polskiego
w Warszawie, w Muzeach Narodowych w: Toruniu, Radomiu, Legnicy (koło Gniezna), Kielcach, Łodzi. Ponadto prace pani Elżbiety ma także prywatny kolekcjoner z Niemiec. Jej dzieła można też oglądać w Holandii, Danii, Niemczech i Szwecji. Prace Elżbiety Klimczak znajdują się w kolekcji rzeźby ludowej Muzeum Narodowego w Kielcach, rozchodzą się do kolekcji prywatnych przez sklepy „Veritasu”. Darowała także swoje rzeźby w glinie do kościoła w Obicach (tj. figury do szopki bożonarodzeniowej, Chrystusa Frasobliwego). Ponadto jej rzeźby przedstawiające Chrystusa Frasobliwego są w posiadaniu Kościoła Parafialnego w Lisowie. Na temat jej działalności artystycznej można przeczytać w wielu artykułach prasowych, ulotkach, folderach, broszurkach oraz pracach dyplomowych. Elżbieta Artystka nie powiela tematów, ale prezentuje wielką ich różnorodność.

Elżbieta Klimczak od 1984 roku jest zrzeszona w Stowarzyszeniu Twórców Ludowych z siedzibą w Lublinie. Stowarzyszenie pokazuje jej prace na często organizowanych na terenie Polski i zagranicą wystawach i kiermaszach sztuki ludowej. Dzięki współpracy z STL, pani Elżbieta wielokrotnie prezentowała i nadal prezentuje swoje dzieła w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą. Elżbieta Klimczak od momentu oddania do użytku Ośrodka Tradycji Garncarstwa w Chałupkach, uczestniczy w imprezie „Chałupkowe garcynki”. Podczas niej prowadzi kiermasz rzeźb glinianych, a także udziela lekcji na temat rzeźbienia w glinie. Ponadto w latach 2000 i 2004 razem z Janem Armańskim z Chałupek uczestniczyła w Europejskim Festynie Garncarskim w niemieckim mieście Annaberg – Buchholz. Tam zapoznawała obcokrajowców z procesem rzeźbienia w glinie i toczenia na kole garncarskim. Pani Elżbieta Klimczak prezentuje także pokazy lepienia w glinie dla dzieci i młodzieży odwiedzającej Ośrodek Tradycji Garncarstwa w Chałupkach.


Daniela Kowalska

Daniela Kowalska z domu Dulnik urodziła się 13 lutego 1943 roku w Kielcach. Jest absolwentką Uniwersytetu Humanistyczno Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Humanistyczny, Specjalność: prasoznawstwo z elementami dziennikarstwa.(2009 r.) W 2010 roku podjęła studia doktoranckie. Jest doktorantką prof. hab. Adama Massalskiego.

Daniela Kowalska wraz z mężem Jerzym wychowała czworo dzieci. Zadbała aby ukończyły studia wyższe. Swoje zamiłowanie do literatury przejawiała od dziecka..Swój warsztat twórczy wygładzała przy boku filologa i poetki dr hab. Heleny Wolny. Wydała cztery zbiorki poetyckie: Patrzę na światło, (1991), Sen o życiu (1993), Jabłoń (1997), Patrzę na światło. Wydanie drugie, poprawionei poszerzone (2008).

Praca społeczna, pomaganie ludziom i współpraca z młodzieżą piszącą wskazuje na wysoki humanitaryzm Danieli Kowalskiej nacechowany troską o człowieka. Od 1993 do 1999 roku pracowała społecznie w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Kielcach pełniąc funkcje: sekretarza, wiceprezesa, wiceprezesa pełniącego obowiązki prezesa i prezesa. Obecnie jest prezesem honorowym TPSP.

Z jej inicjatywy w Domu Środowisk Twórczych w Kielcach od 1993 roku do 1999 roku, sukcesywnie, w każdy pierwszy czwartek miesiąca odbywały się sławne Czwartkowe Biesiady Literackie TPSP promujące dorobek twórczy profesjonalistów, amatorów, młodzieży i artystów ludowych z całego regionu świętokrzyskiego. Imprezy prowadziła sama włączając w ich organizację artystów wysokiej klasy, zespoły młodzieżowe i ludowe zespoły śpiewacze.

Daniela Kowalska po raz pierwszy przekonała kieleckich literatów o celowości promowania młodzieży piszącej poprzez wydawanie im zbiorków poezji. W historii TPSP mającego siedemdziesięcioletnią tradycję, pierwszy raz bardzo wydajnie zaczęły pracować sekcje literackie skupiające osobno literatów dorosłych i odrębnie młodzież. Przez cztery lata prowadziła wojewódzki konkurs: Wiosna w poezji i malarstwie. Talenty młodzieżowe wyławiała w Szkolnym Konkursie Poetyckim. Była redaktorem Pokłosi konkursów. Podsumowaniem pracy sekcji literackich była wydana pod jej redakcją antologia poezji Wieczność słowa(1999). Wydawany pod jej redakcją kwartalnik Tworzymy, jesteśmy, będziemy...(1994-1998) integrował społeczność literacką w regionie świętokrzyskim. W latach 1997-1999 przygotowywała i prowadziła w Radiu Jedność w Kielcach cotygodniowe audycje Tworzymy, jesteśmy, będziemy. Były to wywiady z twórcami regionu świętokrzyskiego.

Daniela Kowalska od 1995 roku jest członkiem zarządu Katolickiego Stowarzyszenia Civitas Christiana.( przez dwie kadencje pełniła funkcję wiceprezesa). Założyła Młodzieżową Grupę Literacką Zew Młodości. Wynikiem kilkuletniej pracy z młodzieżą zrzeszoną w tej grupie są wydane pod jej redakcją zbiorki poetyckie:Kamili Król ze wsi Karsy Samotność (1998), Elżbiety Krzyszkowskiej ze wsi Mąchocice By dać połowę serca (2003) i Dwa w jednym (2007), Bogumiły Izabeli Wojtyś ze wsi Brzeziny Tunel (2004) i Stan Duszy (2009).

Od czterech lat jest organizatorem Wojewódzkiego Konkursu Młodzieżowego o Nagrodę Literacką dr Heleny Wolny założonego przez Komitet składający się z około pięćdziesięciu znanych postaci z całego w województwa. Ma on na celu zgrupowanie młodzieży uzdolnionej twórczo jak również kształtowanie ich osobowości. Główne hasło konkursu brzmi Godność Człowieka. Takiej idei hołdowała przez całe swoje życie dr hab. Helena Wolny.

Od 1995 roku mieszka w Nidzie, gmina Morawica. Dużo czasu poświęca pracy społecznej w Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Morawickiej, (początkowo jako prezes obecnie jako przewodnicząca sekcji literackiej, co zaowocowało wydaniem kilku pozycji książkowych: Pod jej redakcją ukazała się monografia: Morawica. Szkic do portretu Gminy (2003), wiersze niezwykle utalentowanej twórczo rzeźbiarki i poetki Doroty Mostowiec Anioły kamienne. Anioły drewniane (2005), śpiewnik autorstwa znanej w całej Polsce pieśniarki, gawędziarki, poetki, wikliniarski - Cecylii Korban Śpiewaj, śpiewaj do ostatka;...(2007), historia cmentarza w Brzezinach autorstwa Marianny Węgrzyn W cienu krzyży, w cieniu brzóz (2008).

Daniela Kowalska założyła i nadzorowała prze kilka lat fundację Pomóżmy Razem pomagającą dzieciom niepełnosprawnym i ich rodzinom z terenu gmina Morawica. Obecnie działalność fundacji jest zawieszona, ale Daniela Kowalska rozszerzyła swoja działalność charytatywną. Pomaga wszystkim ludziom w nurtujących jest sprawach. Jej dom jest otwarty. Ludzie przychodzą ze swoimi problemami.Biedni potrzebują butów, ubrań, książek. Proszą o radia, telewizory, stare komputery do nauki dzieciom.. To wszystko staje się osiągalne dzięki działaniu z niezwykłą charyzmą, pogodnym usposobieniem i wyrozumiałością.

Z inicjatywy Danieli Kowalskiej w Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Morawickiej odbywają się już przez pięć lat Spotkania z Człowiekiem. Jest to impreza integrująca ludzi zcałego regionu świętokrzyskiego. Kapituła „Spotkań z Człowiekiem" wybiera Człowieka Miesiąca i Człowieka Roku. Kandydaci muszą spełniać wymogi zezwalające na nadanie mu tytułu Człowieka.- wzoru do naśladowania tak dla młodzieży jak i ludzi dorosłych, kogoś kto bezgranicznie, bezinteresownie potrafi oddać siebie innym, jest uczciwy i po prostu dobry.

W bieżącym roku podsumowaniem pięcioletniej pracy (spotkania odbywają się nadal) jest praca nad ksiązką Spotkania z człowiekiem autorstwa Danieli Kowalskiej. Przedstawienie w niej około pięćdziesiąt postaci znanych, mało znanych i nieznanych w województwie świętokrzyskim, stanowić będzie wspaniałą lekturę, która pozwoli zastanowić się nad własnym życiem, pokazać, że istnieją osoby godne naśladowania, udowodnić, że region świętokrzyski jest kolebką wybitnych osobowości i wrogiem zła.

Daniela Kowalska specjalizuje się w wydawaniu monografii biograficznych sławnych postaci z regionu świętokrzyskiego. Jest współautorką wydanej w 2008 roku książki Wciąż ta sama twarz o doktorze Julianie Bartosiku, współzałożycielu Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Kielcach.. Za zasługi literackie Daniela Kowalska została uhonorowana przez TPSP statuetką Nika Świętokrzyska (projekt dr J. Bartosika), a nietuzinkową jej osobowość dostrzegło Radio Kielce przyznając jej tytuł Zwykła, Niezwykła (2004).


Tomasz Gajda z Dębskiej Woli

 

Był regionalistą, działaczem ludowym, gawędziarzem, rzeźbiarzem; robił piękne wycinanki- w tej dziedzinie był mistrzem. Pisał też wiersze.

Urodził się w łukowej w 1912r. mieszkał w Dębskiej Woli, tu się uczył i pracował w gospodarstwie rolnym rodziców.

W 1938 roku ożenił się z Felicją Grudzień - artystką ludową, poetką, niezwykle utalentowaną śpiewaczką, autorką słów im i melodii wielu pieśni ludowych. W 1939 r. został zmobilizowany i wcielony do 4 pp Legionów w Kielcach. Brał udział w obronie Warszawy. W 1940 r. wstąpił do oddziału ZWZ, a następnie do AK. Jako „Ryś" przewoził broń i amunicję, brał udział w wielu akcjach dywersyjnych pod dowództwem Jakuba Szelesta, miejscowego nauczyciela, którego imię nosi dziś szkoła
w Dębskiej Woli. Po wojnie kontynuował naukę, aż zdobył wyższe wykształcenie i ogromna wiedzę o życiu.

Był człowiekiem niezwykle aktywnym i twórczym. Jak kiedyś powiedział Zygmunt Pyzik, znany archeolog kielecki: „Tomasz gajda przez całe życie pracował w pocie czoła, nigdy jednak nie zapominając, iż nie samym chlebem człowiek żyje". W swojej wsi założył koło ZMW „Wici", prowadził świetlicę, z jego inicjatywy odbudowano spaloną remizę. Żywo reagował również na problemy dotyczące uzyskania rent i emerytur, pomagał w przezwyciężeniu biedy.

Jego pasją była samorodna kultura ludowa, którą pragnął ocalić. Niczym Oskar Kolberg niestrudzenie zbierał i opisywał zwyczaje, obrzędy mieszkańców okolicznych wiosek, ich opowieści, gawędy, gadki. Materiały te stanowią dziś kopalnie wiedzy o czasem już zamierzchłych elementach kultury naszego regionu.

Był wieloletnim prezesem oddziału Stowarzyszenia Twórców ludowych w Kielcach. Opiekował się młodymi twórcami, jeździł z odczytami po szkołach- opowiadał młodzieży i dzieciom o starej, wiejskiej kulturze, pokazywał jej piękno, czasem recytował swoje wiersze i uczył robić wycinanki. I ciągle pisał. Uzyskał wiele nagród w konkursach, m.in. za pracę „Moja wieś i ja", „Wesele w Dębskiej Woli", „Miłość i małżeństwo"

Był również poetą. Gwarą kielecka napisał swe znakomite ballady i wiersze obyczajowe. Utrwalił w tych utworach nie tylko wierzenia i zwyczaje, ale i portrety ciekawych ludzi ze swojej wsi i okolic, np. Ludwika Wójcińskiego, czy księdza Józefa Piechowicza z łukowej. Przyjaźnił się również z Józefem Piłatem - poświęcił,u cykl wierszy. Opisał w nich nie tylko Piłatowe rzeźby, ale ukazał też sposób myślenia artysty, przebieg procesu twórczego, inspiracje. Zapisywał również opowieści i gadki rzeźbiarza- stanowią dziś znakomite źródło wiedzy o wybitnym twórcy.

Tomasz Gajda zmarł w 2009 roku. Był człowiekiem, który nie tylko niestrudzenie walczył o zachowanie kultury polskiej we wsi, ale zarazem ją współtworzył. Jego wiersze, legendy i gadki były publikowane na łamach „Przemian" oraz w wydawnictwach wojewódzkiego Domu Kultury w Kielcach. We wrześniu b.r. ukaże się tomik poezji Tomasza Gajdy pod tytułem Wiersze proste jak życie.


Józef Piłat

Urodził się 13 marca 1900 roku w Dębskiej Woli. Od dzieciństwa pociągało go struganie w drewnie. Początkowo tworzył figurki zwierząt, lalki, zabawki. Odrzucony przez rodzinną wieś, strofowany przez rodzinę za zajęcie nie przynoszące profitu czuł się nie zrozumiały i osamotniony. Jednak talent i pasja były silniejsze.

Odkryty dla świata został Piłat późno, dopiero po zakończeniu II wojny. W 1949 roku kilka jego rzeźb znalazło się na wystawie sztuki ludowej w Kielcach. Cztery lata później poznał artysta człowieka, któremu zawdzięcza popularność. Ferdynand Sodowski, krakowski autor i kolekcjoner szopek, zainteresował się oryginalnymi pracami rzeźbiarza. Rozpropagował świątki w swoim środowisku. Dzięki niemu Piłat poszerzył znaczenie zakres tematyki sakralnej. Wpływ na rozwój twórczości rzeźbiarza miała także jego żona - Katarzyna. Ze swoich wędrówek „za chlebem" do Prus przywiozła ona sporo opowiastek, baśni, legend. Poznane „godki" stały się inspiracja m. in. do „Św. Krzysztofa"
i „Męczeństwa św. Stanisława".

Najbliższym przyjacielem i powiernikiem Józefa Piłata był Tomasz Gajda, poeta i twórca wycinanek. Wielokrotnie podsuwał on Piłatowi tematy, bądź wzory do tworzenia. Inspiracje zresztą były obustronne. Obserwując proces twórczy rzeźbiarza Tomasza Gajdy stworzył cykl wierszy pt. „Piłatowe rzeźby". Ogromny dorobek artystyczny Józefa Piłata - ok. 1000 prac- da się podzielić na kilka grup tematycznych. Najwięcej rzeźb ma charakter kultowy. To świątki z wyobrażeniem pana Jezusa, matki Boskiej, aniołów i świętych. Pieta, frasobliwy i Pasja stanowiły ulubiony temat artysty. Grupa druga to wyobrażenia realistycznych postaci wiejskich muzykantów, kobiet wiejskich i wioskowych Żydów. Osobną grupę stanowią figury postaci historycznych znanych artyście z gazetowych reprodukcji. Lenin, Kościuszko czy Bierut mają rozpoznawalne rysy i sylwetki. Ciekawostką są rzeźby egzotycznych zwierząt obejrzanych w atlasie zoologicznym - „Krokodyl", „Wieloryb", „Zwierz morski". Rozkwit twórczości J. Piłata to lata 60-te. Został stypendystą Ministerstwa Kultury i Sztuki, a prace jego poznano m. in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Bułgarii, na Węgrzech. Obecnie wiele rzeźb znajduje się w zbiorach muzealnych i kolekcjach prywatnych. Muzeum Świętokrzyskie posiada w swoich zbiorach 150 rzeźb artysty. W Kielcach prace J. Piłata wystawiane były w 1972 roku - w rocznicę śmierci twórcy - oraz w roku 200 - w setną rocznicę urodzin.

Józef Piłat zmarł 13 marca 1971 roku i pochowany został na cmentarzu w Brzezinach, w gminie Morawica.


 Alfreda Nowak

 

- alfreda_nowak.jpg

Alfreda Nowak występuje zarówno jako solistka oraz z zespołem folklorystycznym „Drochowianie”.

 

Dotychczasowe osiągnięcia:

  • I m-ce w XXXIII Buskich Spotkaniach z Folklorem,
  • II m-ce w XXXIV Buskich Spotkaniach z Folklorem,
  • 2014 rok - Główna nagroda w konkursie „Jawor u źródeł kultury”.

 


 

 

 

 

 

  • Lokalna Grupa Działania
  • ZGK w Morawicy sp. z o.o.
  • Samorządowe Centrum Kultury
  • Koral kryta pływalnia
  • Bilcza hala sportowa
  • Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Morawicy
Dane kontaktowe

Miasto i Gmina Morawica  

ul. Spacerowa 7
26-026 Morawica
Tel.: +48 41 3114-692
Fax: 41 3114-690  
E-mail: gmina@morawica.pl

ePUAP /kk1a219pow/skrytka

NIP: 657-263-06-04

Godziny pracy urzedu Miasta i Gminy

poniedziałek: od 9:00 do godz. 17:00
od wtorku do piątku w godz. 7:30 - 15:30

Godziny pracy Urzędu Stanu Cywilnego

poniedziałek: od 7:30 do godz. 17:00
od wtorku do piątku w godz. 7:30 - 15:30

Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij